Ustawienia ALC (english version)

Poniższe zdjęcia ukazują bliskie widmo nadajnika SSB podczas testu trzech różnych nastaw MIC-GAIN i odpowiadającym im wskazaniom ALC przy użyciu głosu (a nie sygnału dwutonowego jak w testach).

 

1. MIC-GAIN ustawiony na brak wskazań lub okazjonalne wskazania/wychylenia miernika ALC:

2KHz/DIV 10dB/DIV

5KHz/DIV 10dB/DIV

 

2. MIC-GAIN ustawiony na 30-50% wskazań miernika ALC (zakresu ALC):

2KHz/DIV 10dB/DIV

5KHz/DIV 10dB/DIV

3. MIC-GAIN ustawiony na 100% wskazań ALC (zakresu ALC):

2KHz/DIV 10dB/DIV

 

OPIS ZAGADNIENIA:

 

Oba nałożone widma dla 5KHz/DIV

 

Różnica pomiędzy widmami 5KHz/DIV (dla ALC 30-50% i 0% czyli odjęcie pierwszego wykresu widma od drugiego):

Centralna pozioma linia to poziom 0dB. Wykres widma blisko punktu centralnego (linia 0dB i częstotliwości środkowej F) ukazuje niewielką różnicę mocy (2-3dB). Jest to obszar sygnału użytecznego (zaznaczony poziomą linią i cyfrą 1), którego wartość wzrosła nieznacznie wraz ze wzrostem średniej mocy (moc w szczytach pozostaje niezmieniona choć różnica widm tego nie wykazuje). Różnica mocy w obszarze odległym o 5~20KHz od sygnału SSB jest ogromna i sięga ponad 20dB (zaznaczenie cyfrą 2). Jest to SPLATTER emitowany przez przesterowany nadajnik kiedy to ALC musi ograniczać wysterowanie.

 

Jest jasne, że wyższe niż sporadyczne wskazania ALC są wskaźnikiem mogących się pojawić przesterowań nadajnika i zniekształceń sygnału SSB zwiększających jego widmo po za główną częstotliwością nadawania. Rolą ALC jest zabezpieczenie nadajnika przed przesterowaniem oraz uszkodzeniem jednak opóźnienie zadziałania ALC związane z czasem potrzebnym na przejście sygnału z PA oraz przez filtry do detektora ALC powoduje występowanie chwilowych przesterowań (ALC overshot) związanych ze znacznym zniekształceniem sygnału liniowej emisji SSB. Zwiększenie wysterowania nadajnika poprzez wzrost MIC-GAIN przy jednoczesnym wzroście ALC wywoła wzrost średniej mocy wyemitowanej przez nadajnik ale z poobcinanymi przez ALC szczytami z efektem znacznego poszerzenia widma bliskiego sygnału i pojawieniem się splateru na sąsiednich "kanałach". Jednocześnie korespondent nie zauważy wzrostu siły sygnału ze względu na brak dostatecznej dokładności S-metra oraz charakterystyki układu ARW odbiornika. Reasumując - mały zysk dużym kosztem. Przestesterowany nadajnik jest bez wątpienia zdecydowanie większym problemem niż stacje HiFi SSB z nie co szerszym widmem audio w sygnale ale z ogólnie sygnałem wysokiej jakości.

 

Najlepszym sposobem na zwiększenie efektywności stacji w sensie wzrostu siły sygnału u korespondentów jest stosowanie skutecznej anteny, kompresora dynamiki, niskich lub zerowych wskazań ALC, wzmacniacza mocy o niskich zniekształceniach intermodulacyjnych (IMD).

Nie należy martwić się niskimi wskazaniami mierników mocy, ich idea działania oraz bezwładność sprawia, że wykazują one niższą moc. Chcąc dokonać realnego pomiaru można użyć oscyloskopu z sondą i sztuczne obciążenie lub analizator widma ze sprzęgaczem i/lub tłumikami (mniej dokładny pomiar).

Włączając kompresor dynamiki może okazać się, że należy dokonać ustawienia MIC-GAIN ponownie lub (lepiej) wyregulować kompresor na właściwe (minimalne lub okazjonalne) wskazania ALC.

Warto wiedzieć, że wskazania ALC będą zafałszowane gdy SWR anteny jest podwyższony. W związku z tym warto ustawić MIC-GAIN wg. wskazań ALC na sztucznym obciążeniu. Dla 200W nadajnika w emisji SSB wystarczy 50W obciążenie.

W większości instrukcji obsługi urządzeń jest mowa o ustawieniu ALC w zakresie 2/3 zakresu ALC na wskaźniku urządzenia. Te 2/3 może być najwyżej w szczytach modulacji a nie jako stałe wskazanie. Pomiary wykazują jednak, że wartość 2/3 można przyjąć jako najwyższą dopuszczalną. W szczytach wskazań ALC nadajnik będzie źródłem splatteru na sąsiednich częstotliwościach odległych o 5-30KHz.

AB4OJ w teście IC7600 wykonuje test kompresora dynamiki z ustawionym MIC-GAIN na pełne wskazania ALC. W takiej sytuacji samo ALC działa jak kompresor RF zwiększając moc średnią ale i generując znaczny splatter, o którym AB4OJ nie wspomina. Test wyrażnie wskazuje, że przy takim ustawieniu ALC kompresja 6dB w ogóle nie jest widoczna. Test AB4OJ przy podanych warunkach jest bez sensu, podobnie jak używanie ALC jako kompresora dynamiki sygnału RF. Niestety często słychać na pasmach "shity signals" przesterowanych torów nadawczych słyszalnych po kilkadziesiąt KHz wokół częstotliwości podstawowej.

 

 

PODSUMOWANIE

 

ALC działa (pojawiają się wskazania) gdy nadajnik jest przesterowany. ALC redukuje wysterowanie nadajnika jako zabezpieczenie (co niekiedy objawia się "szpilkami mocy" gdy ustawiona jest mała moc nadajnika). Jeśli nadajnik jest przesterowywany to pomimo ograniczeń jakie wprowadza ALC dochodzi do powstawania zniekształceń i interferencji, których moc rośnie znacznie szybciej jak moc średnia wynikająca ze zwiększonego wysterowania nadajnika. Najlepiej po prostu nie doprowadzać do przesterowań, najlepiej sterować nadajnik tak aby nie obserwować wskazań ALC lub obserwować je okazjonalnie w szczytach modulacji. Jest to równoznaczne z ustawieniem MIC-GAIN tuż poniżej progu zadziałania ALC.

Analiza schematów rozwiązań układów detekcji ALC a interpretacja wskazań ALC to dwie różne kwestie wynikające z stosowanych przez daną firmę koncepcji układowych. ALC ma zawsze tą samą funkcję jaką jest zabezpieczenie stopnia końcowego przed przesterowaniem i uszkodzeniem. Rozwiązania stosowane we współczesnych transceiverach są bardzo proste, wręcz prymitywne. Dlaczego? Otóż w bardzo prosty sposób można przesterować nadajnik poprzez zwykłe zwiększenie czułości MIC-GAIN. Zapas mocy nadajnika transceivera jest zbyt mały aby liniowo wzmocnić sygnał ze wcześniejszych stopni i objąć swym zakresem liniowości dynamikę jaką mają poprzednie stopnie. Pojawia się wtedy wysokie wskazanie ALC - nadajnik jest przesterowany. Jedyny sposób na czysty sygnał to świadomość/znajomość zagadnienia przez krótkofalowca. Mało kto dysponuje analizatorem widma a obserwacja przebiegu na oscyloskopie nie daje dużych szans na określenie degradacji sygnału czy ilości zniekształceń. Najlepiej trzymać się prostej zasady, niejednokrotnie będącej konkluzją wielu zagranicznych opracować dotyczących interpretacji wskazań ALC:
pojawiają się wskazania ALC - pojawiają się zniekształcenia.

 

Wskazania ALC a praca ze wzmacniaczem.

 

 

 

MATT SQ7D (ex SQ7DQX)

Pomiarów dokonano z użyciem analizatora widma Anritsu MS710C, tłumików i transceivera Yaesu FTDX9000D (200W) używając sekwencji słownej nagranej na wewnętrznym voicekeyerze i odtwarzaniu sekwencji 15-30 razy z opcją MAX-HOLD w analizatorze widma. W przypadku transceivera FT1000MP MkV uzyskano identyczne rezultaty.

ALC, ALC setting, alc settings, ustawienie alc ssb alc, ustawienie mic gain alc, splatter, alc ssb, yaesu alc